Leasingowane pojazdy lub maszyny mogą mieć wady, widoczne już w momencie rozpoczęcia ich używania (np. ubytki lakieru, uszkodzenia elementów maszyny). Wady jednak mogą też ujawnić się w trakcie korzystania z maszyny czy pojazdu. Kto odpowiada za wykryte wady oraz które z nich mogą stanowić podstawę do dochodzenia przez leasingobiorcę uprawnień z tytułu rękojmi? Kto powinien zgłosić wystąpienie wady? I przede wszystkim – kto odpowiada za wady leasingowanej rzeczy: leasingodawca czy sprzedawca pojazdu lub maszyny?
Leasing pojazdu lub maszyny – kto odpowiada za wady?
W umowie leasingu możemy wyróżnić trzy podmioty: sprzedawcę leasingowanej rzeczy, finansującego (leasingodawcę) oraz korzystającego (leasingobiorcę).
Zasadą jest, że za wady odpowiada sprzedawca leasingowanej rzeczy.
Leasingodawca odpowiada za wady tylko wtedy, gdy ponosi za nie odpowiedzialność (np. rzecz została uszkodzona przez leasingodawcę lub leasingodawca zataił przed leasingobiorcą wady rzeczy). W praktyce takie przypadki są jednak rzadkie, gdyż leasingodawca jest jedynie formalnym właścicielem rzeczy, kupując ją na rzecz korzystającego z niej leasingobiorcy. Ma on więc ograniczony wpływ na stan leasingowanej rzeczy. Zazwyczaj zaraz po jej nabyciu – wydaje ją leasingobiorcy.
Komu należy zgłosić wady leasingowanego pojazdu lub maszyny?
Z chwilą zawarcia umowy leasingu z mocy prawa przechodzą na leasingobiorcę uprawnienia z rękojmi przysługujące leasingodawcy, z wyjątkiem prawa odstąpienia od umowy sprzedaży ze zbywcą. Leasingobiorca może więc dochodzić uprawnień z rękojmi bezpośrednio od zbywcy rzeczy, czyli podmiotu od którego leasingodawca nabył pojazd czy maszynę. To jemu leasingobiorca zgłasza więc wystąpienie wady i zwraca się o jej usunięcie (np. ponowne lakierowanie pojazdu), wymianę wadliwej części (np. niedziałającego elementu maszyny), czy obniżenie ceny.
Wyjątek stanowi wspomniane wcześniej prawo odstąpienia od umowy ze zbywcą. Uprawnienie do odstąpienia od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy przysługuje jedynie leasingodawcy, który to może je wykonać wyłącznie w razie zgłoszenia takiego żądania przez leasingobiorcę.
Jakie wady mogą być podstawą dochodzenia uprawnień z tytułu rękojmi przez leasingobiorcę?
Wada pojazdu czy maszyny istnieje wówczas, gdy występuje niezgodność rzeczy z umową. Wady rzeczy można podzielić na wady fizyczne i prawne. W praktyce, najczęściej leasingowanych pojazdów czy maszyn dotyczą wady fizyczne – czyli pewne ubytki jakościowe lub użytkowe pojazdu czy maszyny.
W przypadku pojazdów czy maszyn wady fizyczne wystąpią np. w sytuacji, gdy pojazd lub maszyna w ogóle nie uruchamia się. Wystąpią też wtedy, gdy nie działa oprogramowanie używane w pojeździe czy maszynie lub gdy np. brakuje elementów pojazdu czy maszyny, które zgodnie z umową powinny się w nim znaleźć (np. pojazd powinien mieć przednią i tylną kamerę – a zamontowano jedynie tylną). Wada fizyczna wystąpi też, jeżeli pojazd czy maszyna nie ma właściwości o jakich zapewniał sprzedawca (np. nie osiąga takiej wydajności czy prędkości, o jakiej mówił sprzedający).
Wady fizyczne muszą istnieć w momencie wydania rzeczy leasingodawcy przez sprzedającego lub wynikać z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w momencie jej wydania (zatem nie mogą być następstwem np. niewłaściwego korzystania z pojazdu przez leasingobiorcę). Istotne, że momentem wydania rzeczy w przypadku umowy leasingu nie będzie data wydania rzeczy leasingobiorcy przez leasingodawcę, lecz data wydania rzeczy leasingodawcy przez zbywcę.
Obowiązki leasingobiorcy – zgłoszenie wady
Na leasingobiorcę wraz z uprawnieniami z rękojmi przechodzą także obowiązki starannego zbadania rzeczy i niezwłocznego zawiadomienia zbywcy o wadzie. Należy więc pamiętać, aby nie zwlekać z mailowym czy listownym powiadomieniem sprzedającego o wadzie leasingowanego przez nas pojazdu czy maszyny. Warto zrobić to od razu gdy zauważymy wadę.
W przeciwnym razie ryzykujemy utratą uprawnień z tytułu rękojmi. Natomiast do zachowania „niezwłocznego” terminu wystarczy wysłanie zbywcy zawiadomienia o wadzie (np. mailem).
W ostatnich czasach zaobserwować można rosnące zainteresowanie przedsiębiorców leasingiem jako źródłem finansowania inwestycji – jak np. samochodu. Czym jest leasing? Czym leasing różni się od najmu? Czym jest leasing finansowy a czym operacyjny?
Wypożyczalnie samochodów mają różny profil i różną grupę docelowych klientów (np. wypożyczalnie samochodów zastępczych, wypożyczalnie długoterminowe, wypożyczalnie samochodów premium). W każdym przypadku fundamentalnym wyzwaniem dla nowopowstającej firmy jest pozyskanie floty pojazdów do wypożyczania. Najprostszym rozwiązaniem jest zakup pojazdów, jednak wymaga to posiadania odpowiedniego kapitału lub wzięcia kredytu. Dlatego dobrym rozwiązaniem są umowa leasingu lub umowa najmu pojazdu – pozwalają one rozłożyć koszt uzyskania samochodu przez wypożyczalnię w czasie. Czy jednak w każdym przypadku możliwość zarobkowego udostępniania klientom posiadanych pojazdów jest nieograniczona?
Leasing jest instrumentem finansowym pomocnym w dokonywaniu inwestycji w nowe pojazdy, maszyny lub urządzenia (np. biurowe), bez konieczności angażowania własnych środków przez przedsiębiorcę. Jednak nieprzewidziane okoliczności (jak problemy finansowe, zmiana potrzeb czy zamknięcie działalności) mogą zmusić leasingobiorcę do wcześniejszego zakończenia umowy leasingu. Czy wypowiedzenie umowy leasingu jest w ogóle możliwe? Jakie wiążą się z tym konsekwencje?
Jakie są konsekwencje wypowiedzenia umowy leasingu przez finansującego (firmę leasingową) przed terminem zakończenia umowy z powodu zaległości w płatnościach rat przez leasingobiorcę? Co dzieje się z samochodem – czy pozostaje w dyspozycji leasingobiorcy? Jak można się bronić przed wypowiedzeniem umowy? Czy istnieje możliwość wznowienia umowy leasingu?
