Rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej w Polsce to dla wielu cudzoziemców szansa na rozwój zawodowy, wejście na rynek Unii Europejskiej oraz budowanie stabilnej przyszłości. Zanim jednak przedsiębiorca rozpocznie działalność, musi odpowiedzieć sobie na jedno z najważniejszych pytań – jaka forma prowadzenia biznesu będzie dla niego najlepsza?
Najczęściej wybór sprowadza się do dwóch rozwiązań: jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.). Choć obie formy pozwalają prowadzić działalność gospodarczą, różnią się nie tylko zakresem odpowiedzialności czy kosztami prowadzenia firmy, ale również dostępnością dla cudzoziemców. W wielu przypadkach to właśnie status pobytowy lub obywatelstwo decydują o tym, czy dana osoba może założyć jednoosobową działalność gospodarczą, czy powinna jednak zdecydować się na spółkę z o.o.
Czy każdy cudzoziemiec może prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby planujące rozpoczęcie działalności w Polsce. Odpowiedź brzmi: nie.
Polskie przepisy przewidują, że możliwość prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej jest uzależniona od obywatelstwa danego cudzoziemca lub rodzaju jego dokumentu pobytowego. Z tego rozwiązania mogą korzystać przede wszystkim obywatele państw Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego, obywatele Szwajcarii, a także cudzoziemcy posiadający określone zezwolenia na pobyt lub inne tytuły pobytowe wskazane w ustawie. Szczególne rozwiązania dotyczą również obywateli Ukrainy korzystających z ochrony przewidzianej w obowiązujących przepisach.
Oznacza to, że wielu obywateli państw trzecich nie będzie mogło zarejestrować działalności w CEIDG, nawet jeśli legalnie przebywają w Polsce. W takiej sytuacji warto rozważyć inną formę prowadzenia biznesu.
Spółka z o.o. – rozwiązanie dostępne dla większości cudzoziemców
Znacznie większą swobodę daje założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Co do zasady przepisy nie uzależniają możliwości powołania spółki z o.o. od obywatelstwa wspólnika lub od posiadania określonego tytułu pobytowego. W praktyce oznacza to, że wspólnikiem spółki może zostać również osoba mieszkająca poza granicami Polski i obywatel państwa trzeciego.
To właśnie dlatego spółka z o.o. jest najczęściej wybieraną formą prowadzenia działalności przez cudzoziemców spoza Unii Europejskiej. Pozwala ona bezpiecznie rozpocząć działalność gospodarczą, rozwijać przedsiębiorstwo, a w wielu przypadkach stanowi również element planowania dalszej legalizacji pobytu w Polsce.
Rejestracja działalności – która forma jest prostsza (JDG czy sp. z o.o.)?
Jeżeli porównamy sam proces rozpoczęcia działalności, zdecydowanie prostszym rozwiązaniem pozostaje jednoosobowa działalność gospodarcza. Rejestracja następuje poprzez wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a większość formalności można załatwić stosunkowo szybko.
Założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga natomiast sporządzenia umowy spółki, jej rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz spełnienia szeregu obowiązków wynikających z przepisów Kodeksu spółek handlowych. W późniejszym okresie konieczne jest również prowadzenie pełnej księgowości oraz sporządzanie sprawozdań finansowych.
Nie oznacza to jednak, że spółka z o.o. jest rozwiązaniem gorszym. Większa liczba formalności często idzie w parze z większym bezpieczeństwem prowadzenia działalności oraz wyższą wiarygodnością w oczach kontrahentów i instytucji finansowych.
Odpowiedzialność przedsiębiorcy za zobowiązania (JDG i sp. z o.o.)
Jednym z najważniejszych aspektów przy wyborze formy działalności jest zakres odpowiedzialności za zobowiązania przedsiębiorstwa.
Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą odpowiada za wszystkie zobowiązania firmy całym swoim majątkiem (niezależnie od tego, czy służy on do prowadzenia działalności czy nie). Jeżeli przedsiębiorstwo popadnie w długi, wierzyciele mogą dochodzić swoich roszczeń również z majątku prywatnego przedsiębiorcy.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka posiada własny majątek i to ona odpowiada za swoje zobowiązania. Oczywiście przepisy przewidują sytuacje, w których odpowiedzialność mogą ponosić członkowie zarządu, jednak sama konstrukcja spółki zapewnia przedsiębiorcy znacznie większą ochronę niż prowadzenie działalności jednoosobowej.
Z tego względu osoby planujące większe inwestycje lub działalność obarczoną wyższym ryzykiem bardzo często wybierają właśnie spółkę z o.o.
Jakie są koszty prowadzenia działalności (JDG i sp. z o.o.)?
Nie da się jednoznacznie wskazać, która forma działalności jest tańsza. Wiele zależy od rodzaju prowadzonego biznesu, osiąganych dochodów oraz planów przedsiębiorcy.
Jednoosobowa działalność gospodarcza wiąże się z mniejszą liczbą obowiązków administracyjnych, a koszty księgowości są zazwyczaj niższe. Z kolei spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga prowadzenia pełnej księgowości, przygotowywania sprawozdań finansowych oraz wykonywania dodatkowych obowiązków korporacyjnych.
Z drugiej strony spółka często ułatwia pozyskiwanie inwestorów, zawieranie kontraktów z większymi partnerami biznesowymi oraz budowanie profesjonalnego wizerunku przedsiębiorstwa. W praktyce wyższe koszty prowadzenia spółki mogą zostać zrekompensowane większymi możliwościami rozwoju.
Czy forma działalności ma wpływ na uzyskanie karty pobytu przez cudzoziemca?
Dla wielu cudzoziemców jest to jedna z najważniejszych kwestii. Warto jednak pamiętać, że samo założenie firmy nie oznacza automatycznego uzyskania prawa pobytu lub prawa pracy w Polsce.
Jeżeli cudzoziemiec ubiega się o zezwolenie na pobyt czasowy w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, organ administracji będzie oceniał przede wszystkim, czy przedsiębiorstwo rzeczywiście funkcjonuje. Znaczenie mają osiągane przychody, perspektywy rozwoju działalności, tworzenie miejsc pracy czy wpływ przedsiębiorstwa na polską gospodarkę.
W praktyce oznacza to, że zarówno jednoosobowa działalność gospodarcza, jak i spółka z o.o. mogą stanowić podstawę ubiegania się o legalny pobyt, jednak każda sprawa oceniana jest indywidualnie. Dlatego jeszcze przed wyborem formy działalności warto przeanalizować nie tylko kwestie biznesowe, ale również przepisy dotyczące legalizacji pobytu.
Co będzie lepszym rozwiązaniem dla cudzoziemca – JDG czy sp. z o.o.?
Nie istnieje jedna odpowiedź odpowiednia dla wszystkich przedsiębiorców. Osoby świadczące usługi samodzielnie, prowadzące niewielką działalność lub rozpoczynające biznes często decydują się na jednoosobową działalność gospodarczą, o ile przepisy pozwalają im na jej założenie.
Natomiast cudzoziemcy planujący rozwój przedsiębiorstwa, zatrudnianie pracowników, współpracę z inwestorami lub prowadzenie działalności wymagającej większego bezpieczeństwa prawnego zazwyczaj wybierają spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Jest to również rozwiązanie dostępne dla znacznie szerszego grona cudzoziemców, zwłaszcza obywateli państw spoza Unii Europejskiej.
