Młode osoby coraz częściej angażują się w działalność społeczną. Warto jednak znać zasady na jakich niepełnoletni mogą uczestniczyć w strukturach stowarzyszenia, aby uniknąć błędów m. in. w podejmowaniu uchwał z ich udziałem.
Osoby niepełnoletnie, które ukończyły 16 lat – czy mogą być członkami stowarzyszenia lub jego władz?
Zasady dotyczące udziału małoletnich w stowarzyszeniach rejestrowych reguluje ustawa Prawo o stowarzyszeniach. Członkiem stowarzyszenia może zostać osoba, która ukończyła 16 lat. Nie potrzebuje do tego zgody przedstawiciela ustawowego. Osoba taka ma prawo korzystać zarówno z czynnego, jak i biernego prawa wyborczego (co oznacza, że może zarówno brać udział w wyborze członków organów stowarzyszenia, jak i sama zgłosić swoją kandydaturę do takiego organu).
Ograniczeniem wprowadzanym przez ustawę jest jednak skład zarządu organizacji – większość członków organu powinny stanowić osoby dorosłe (osoby o pełnej zdolności do czynności prawnych).
Młodzież poniżej 16. roku życia – czy może być członkiem stowarzyszenia lub jego władz?
W wypadku młodzieży, która nie ukończyła 16. roku życia, do przystąpienia do stowarzyszenia niezbędna jest zgoda przedstawicieli ustawowych, czyli najczęściej rodziców. Co ciekawe, dotyczy to także osób które nie ukończyły lat trzynastu (a więc jest to dość wyjątkowa sytuacja, w której teoretycznie dopuszcza się możliwość członkostwa dzieci poniżej 13 roku życia w organizacji).
Należy pamiętać, że statut stowarzyszenia powinien wyraźnie przewidywać, że możliwe jest przyjęcie w poczet członków osób, które nie ukończyły 16 lat. W innym wypadku takie działanie nie będzie prawnie skuteczne.
Co istotne, osoby mającej poniżej 16 lat, nie mają prawa udziału w głosowaniu na walnych zebraniach członków oraz korzystania z czynnego i biernego prawa wyborczego do władz stowarzyszenia. Od tej ostatniej zasady istnieje wyjątek – w wypadku gdy organizacja posiada jednostkę organizacyjną zrzeszającą wyłącznie małoletnich, mogą oni wybierać i być wybierani do władz tej jednostki.
Praktyczne problemy związane z czynnościami prawnymi małoletnich w ramach stowarzyszenia
W przypadku małoletnich sporym wyzwaniem może okazać się odpowiedzialność za skutki ich działań w ramach struktur stowarzyszenia. Dlatego też przepisy wyraźnie ograniczają udział najmłodszych w funkcjach organów decyzyjnych. Naturalnie kwestia ta nie powinna stanowić przeszkody dla rozwoju obywatelskiej postawy pośród dzieci i młodzieży, natomiast warto mieć na względzie czuwanie nad zakresem uprawnień i czynnościami podejmowanymi przez małoletnich członków stowarzyszenia lub jego organów.
Stowarzyszenie rejestrowe i stowarzyszenie zwykłe to dwa różne typy stowarzyszeń, które nierzadko są ze sobą mylone. Podstawową cechą stowarzyszenia rejestrowego jest przede wszystkim to, że z chwilą wpisu do KRS-u uzyskuje osobowość prawną. Jest ono jednak bardziej sformalizowaną formą organizacyjną, co jednocześnie wiąże się z większą liczbą obowiązków.
Doświadczenie wskazuje, że większość klientów kojarzy działalność pożytku publicznego ze statusem organizacji pożytku publicznego (znanej jako OPP). Jest to jednak daleko idące uproszczenie, bo te dwie instytucje wcale nie muszą współistnieć.
